Optymizm - owszem, ale bez przesady

Optymizm - owszem, ale bez przesady

Z raportu Dun & Bradstreet, dotyczącego branży logistyczno-spedycyjnej w latach 2001-04 wynika, iż po przystąpieniu Polski do UE nabiera ona rozpędu.

Mimo pewnych pozytywnych symptomów obserwowanych w branży TSL nie należy przesadzać z optymizmem. Marże przedsiębiorców spadają za sprawą rosnących kosztów. Niepokojące jest również pogorszenie płynności finansowej przedsiębiorstw z branży, wynikające z zatorów płatniczych.

W 2004 r. wśród największych polskich firm TSL liderem pod względem przychodów ze sprzedaży było Przedsiębiorstwo Spedycyjne Trade Trans, którego sprzedaż przekroczyła 1,2 mld zł. Przychody te przewyższyły aż trzykrotnie wartość sprzedaży kolejnej firmy Pekaes Multispedytor. Obroty przekraczające średnią w grupie wynoszącą ponad 143 mln zł osiągnęły też firmy: Raben Polska, Vos Logistics, Kuehne + Nagel, Wincanton, CJ International i Schenker (bez Spedpolu). Przychody ze sprzedaży aż 17 firm spośród 51 ujętych w analizie firm nie przekroczyły w 2004 r. 100 mln zł, tylko siedmiu firmom udało się wypracować przychody ze sprzedaży przewyższające średnią, co świadczy o zdecydowanej dominacji największych firm i koncentracji obrotów na rynku.

Rok 2004 był dla większości firm okresem wzrostu sprzedaży, a najwyższy względny przyrost wartości sprzedaży osiągnęły Raben Polska (na skutek konsolidacji) oraz Bistrans i Vos Logistics, których obroty zwiększyły się w ujęciu rocznym o ponad 70 proc. W ujęciu bezwzględnym największy wzrost sprzedaży zanotowało Przedsiębiorstwo Spedycyjne Trade Trans, którego obroty zwiększyły się o ponad 300 mln zł, co umocniło je na pozycji lidera w branży. Tylko jedna spółka — Terramar — zanotowała minimalny spadek sprzedaży w ujęciu rocznym. Dokładna analiza wyników osiąganych przez poszczególne firmy pozwala zauważyć, iż 11 spośród 33 firm znajduje się na rosnącej ścieżce wzrostu sprzedaży w kolejnych latach 2002-04. Oczywiście firm, które mogły poszczycić się wzrostami sprzedaży w tych latach, było więcej, ale tyko tym 11 udało się utrzymywać rosnące tempo dynamiki tego wzrostu. Natomiast tylko 3 spółki zanotowały w ostatnich trzech latach słabnące tempo wzrostu sprzedaży. Pozostałe nie potrafiły ustabilizować ścieżki wzrostu.

Najwyższym zyskiem w latach 2001-03 mogła pochwalić się firma Schenker, która 2003 r. zamknęła zyskiem sięgającym prawie 17 mln zł. W 2004 r. liderem został Vos Logistics z zyskiem na poziomie ponad 30 mln zł. W porównaniu z 2003 r. w 2004 dwudziestu jeden firmom udało się poprawić wynik finansowy, a w przypadku dwunastu przedsiębiorstw wynik ten zmniejszył się. Widoczna była ponadto ogólna poprawa w grupie średnich przedsiębiorstw. Największą (w ujęciu bezwzględnym) zanotowała firma Vos Logistics. Znaczny (ponad pięciomilionowy) wzrost wyniku netto zanotowały ponadto CJ International, Delta Trans Logistik, Equus, Przedsiębiorstwo Spedycyjne Trade Trans i Wincanton.

Ze względu na fakt, że niemal wszystkie firmy poprawiły swoje wyniki w sprzedaży, główną przyczyną spadków wskaźnika EBIT był spadek marż w przedsiębiorstwach, a zarazem wyniku operacyjnego. Doszło do niego aż w jednej trzeciej przypadków. Należy w tym upatrywać pogarszającej się rentowności przedsiębiorstw z branży logistyczno-spedycyjnej. Przyczynami są rosnące koszty operacyjne, głównie ceny paliw. Żadna z firm nie zwiększyła radykalnie wskaźnika EBIT, natomiast kilka zanotowało spadki rzędu 0,03, co oznacza, iż rentowność części z tych podmiotów spadła aż o połowę. Spadła też średnia rentowność mierzona dla całej grupy.

Wartość wskaźnika EBIT jest średnio niższa od wartości wskaźnika EBITDA o 0,03. Przyczyną zaistnienia różnicy jest znaczny udział amortyzacji w kosztach firm ze względu na duży park samochodowy. Największe różnice między wartościami wskaźników widoczne są w przypadku firm Pawtrans, Telex Spedition, Vos Logistics. Wiele firm obniżyło poziom EBITDA, na co ponownie wpływ miał spadek zysków netto, aczkolwiek ze względu na brak kompletnych danych na temat amortyzacji trudno jednoznacznie określić skalę niekorzystnych zjawisk. Istotny natomiast jest poziom samego wskaźnika. W większości firm wskaźnik EBITDA jest na poziomie dwucyfrowym, zbliżonym do 0,10. Oznacza to, iż każda zarobiona przez firmę złotówka przynosi 10 groszy gotówki netto do wykorzystania przez nią. Pozwala to przedsiębiorstwom zmieniać charakter inwestycji z krótkoterminowych na długoterminowe, głównie poprzez nabywanie nowego taboru samochodowego i powierzchni spedycyjnej. Wprawdzie wskaźnik ten zmniejszył się w 2004 r., ale i tak jest wysoki. W 2003 roku niektóre firmy osiągały wynik EBITDA na poziomie przekraczającym 0,2, co wpływało na podwyższoną płynność gotówkową tych przedsiębiorstw. Sytuacja w 2004 r. niestety zmieniła się na niekorzyść, co nie zmienia faktu, iż marże dużych firm logistyczno-spedycyjnych są wciąż umiarkowanie wysokie.

Kłopoty z płynnością miały największe firmy z branży, notując w zeszłym roku wskaźnik stopy bieżącej na poziomie niższym od jedności, co jest sygnałem ostrzegawczym dla ich płynności. Jednak w przypadku firm o silnej pozycji rynkowej sytuacja taka nie oznacza zagrożenia, ponieważ przynajmniej część zobowiązań krótkoterminowych może mieć odległy termin wymagalności. Gorzej przedstawia się sytuacja mniejszych firm, których stopa bieżąca nie przekracza jedności. Zdecydowanie najwyższą wartość stopy bieżącej miała firma Cemet, której wartość stopy bieżącej przekraczała 14, co jest wynikiem rzadko spotykanym. Bardzo wysoką płynność, przekraczającą 4, mają Polbrok i Schenker, co oznacza, że zobowiązania krótkoterminowe są pokrywane czterokrotną wartością aktywów obrotowych. Wszystkie te firmy unikają nadmiernego zadłużenia krótkoterminowego i w dużej mierze finansują majątek kapitałem stałym, co jest zdrowym przejawem, ale świadczy o niepewnym wykorzystaniu dźwigni finansowej. Stopa bieżąca większości firm nie podlegała większym wahaniom.

Średni okres płatności zobowiązań w latach 2001-04 był dłuższy od okresu spływu należności o 10 dni. Oznacza to, że podmioty te były per saldo kredytowane przez swoich dostawców.

Andrzej Osiński branch research manager Dun & Bradstreet Poland

(Puls Biznesu)

więcej: www.pb.pl